Người già thường bắt gặp nhiều yếu tố về tâm trí, sức khỏe thể chất do tác động bởi tuổi tác. Vậy nên, thiết kế nhà ở cho người cao tuổi cần thỏa mãn nhu cầu thiết yếu thích hợp với yêu cầu sinh hoạt, niềm yêu thích và thực trạng sức khỏe. Bài viết sau đây sẽ chỉ ra những chú ý cần thiết và kinh nghiệm khi thiết kế nội thất chuyên nghiệp cho tất cả những người lớn tuổi.
5 chú ý cần thiết khi thiết kế nhà ở cho người cao tuổi
1. Tính an toàn
Các yếu tố về sức khỏe thể chất nêu trên tác động trực tiếp tới sinh hoạt mỗi ngày của người lớn tuổi. Tiến trình vận động bị hạn chế cần có một số người trợ giúp; việc đi lại, di chuyển trở nên vất vả hơn; chỉ cần đứng lên ngồi xuống cũng có thể bị chóng mặt, mất cân bằng, dễ trượt ngã. Do vậy, tính an toàn trong nhà ở của người có tuổi là yếu tố quan trọng cần phải được đặt lên hàng đầu.
Cụ thể, tại những địa điểm ẩn chứa nhiều nguy hại như ban công, lô gia, cầu thang,… cần có lan can, tay vịn đủ chiều cao chuẩn, đảm bảo chắc chắn, chịu lực tốt. Lan can ban công an toàn trong xây dựng nhà ở ít nhất nên thiết kế từ 1 mét trở lên, {khoảng cách} giữa những thanh dọc của lan can không vượt quá 100mm, như vậy mới chắc chắn độ an toàn cho tất cả những người lớn tuổi khi sinh hoạt tại những địa điểm ban công và logia.
Đối với cầu thang, nhất định phải thiết kế tối thiểu 1 tay vịn khi có người lớn tuổi sử dụng. Nếu cầu thang rộng bằng hoặc hơn 1200mm thì phải làm 2 tay vịn để đảm bảo độ chắc chắn khi di chuyển. Chiều cao thẳng đứng của tay vịn từ 900 – 1000mm tính từ mũi bậc thang. Không dừng lại ở đó, độ rộng của 1 vế thang đừng nên bé hơn 90cm, thiết kế này sẽ hỗ trợ người già trong trường hợp phải dịch chuyển bằng cầu thang sẽ cảm giác thấy tự do hơn. Độ rộng của mặt cầu thang từ 25 – 30cm là hợp lý. Dù vậy, nên ưu tiên sắp xếp những không gian người lớn tuổi thường xuyên sử dụng ở tầng trệt để bảo đảm an toàn vì cầu thang là một trong số địa điểm ẩn chứa nhiều nguy cơ, dễ gây trượt ngã đối với những người già.
Các địa điểm dễ bị ướt như phòng vệ sinh, sân vườn, sân phơi, tiền sảnh,… cần dùng vật liệu lát nền chống trơn trượt, nên lắp thêm phụ kiện tay vịn gắn tường cao khoảng 1,3m giúp hỗ trợ người già khi di chuyển. Phòng tắm rất cần thiết kế phân chia địa điểm khô ướt và sắp xếp ghế giúp người già sinh hoạt thuận tiện. Hệ thống đèn trong nhà nên được sắp xếp hợp lý, vừa chắc chắn đủ đầy ánh sáng, vừa không gây mắt chói, không tác động đến thị lực của người đứng tuổi.
Thiết kế phòng người già nên đơn giản, nhưng không vì thế mà sơ sài, cần phải có sự nghiên cứu sao cho thích hợp với niềm yêu thích và tâm lý của ông bà. Điểm chú ý so với không gian này đó là không leo cao, dễ di chuyển, thuận tiện trong thời gian đi lại.
2. Tính tiện lợi
Nội thất bên trong của người già cần đảm bảo tính tiện lợi, giảm thiểu góc cạnh dễ xử lý và bảo dưỡng. Tránh các chi tiết trang trí rắc rối không cần thiết. Đặc biệt, với các cụ ông cụ bà dễ lẫn, hay quên, các gia đình cần chú ý bố trí đồ vật đúng chỗ. Các địa điểm như bếp, phòng tiếp khách nên tuân theo nguyên tắc gọn gàng, khoa học, gọn gàng, để dễ nhìn, dễ lấy và dễ nhớ. Ví dụ điển hình như lắp giá để điều khiển TV, điều khiển quạt, điều hòa ở gần tầm với để người lớn tuổi không mất nhiều sức lực tìm kiếm trong quá trình sử dụng.
Vị trí WC là một trong số điều mà chủ nhà nên lưu tâm khi thiết kế nhà dành cho những người đứng tuổi. Phòng tắm nên nằm tại địa điểm thuận tiện đi lại, thường là phía bên trong hoặc ngay sát bên ngoài phòng ngủ. Chậu rửa mặt đừng nên lắp quá cao, {khoảng cách} từ sàn tới chậu rửa nằm trong tầm từ 80cm tới 90cm là thích hợp. Khi thiết kế WC cho tất cả những người đứng tuổi nên kiểm soát, điều chỉnh bồn cầu cao khoảng 46cm, không quá cao, không quá thấp. Cửa ra vào phòng tắm rửa và WC phải dễ mở. Nên lựa chọn tay nắm cửa gạt thay vì núm vặn do khi tay trơn ướt sẽ khó dùng những núm cửa tròn. Nếu muốn sửa chữa lại nhà vệ sinh để thuận tiện hơn cho người cao tuổi, bạn nên tìm đến đơn vị cải tạo nhà có kinh nghiệm.
3. Tính riêng tư
Dù rằng tâm lý chung, người già thích thân mật và gần gũi, giao lưu cùng con cháu, nhưng chủ nhà cần sắp xếp phòng riêng cho họ. Người già thường suy nghĩ và lo ngại nhiều thứ nên việc có phòng riêng sẽ hỗ trợ người lớn tuổi tự do về tâm trí cũng như sinh hoạt bản thân hơn. Bên cạnh đó, có riêng 1 không gian yên bình giúp đảm bảo chất lượng giấc ngủ cho những người lớn tuổi. Vậy nên, nên sắp xếp phòng ngủ ở các địa điểm không ồn ào, tránh để gần các nơi gây tiếng ồn như phòng karaoke, phòng công nghệ, phòng giặt đồ,… của gia đình. Chủ nhà có thể tính toán tới các phương án thiết kế cách âm tường để lọc bớt âm thanh, tạo sự yên tĩnh cho không khí nghỉ ngơi của người đứng tuổi. Thế nhưng, vẫn cần lắp ráp thêm những dụng cụ cảnh báo trong phòng để người đứng tuổi có thể liên lạc với những thành viên khác của gia đình trong những trường hợp khẩn cấp.
4. Sự kết nối với những thành viên khác
Bên cạnh việc thiết kế, xây được căn phòng thích hợp với yêu cầu và lối sống sinh hoạt của người cao tuổi, các gia đình cũng cần phải chú ý tới nhân tố kết nối người già với những thành viên khác. Nên thiết kế các không gian sinh hoạt chung như phòng tiếp khách, sân vườn để người đứng tuổi có rất nhiều cơ hội nói chuyện bên con cháu, giúp cả nhà quây quần bên nhau.
Việc được chú tâm về sức khỏe tâm trí sẽ hỗ trợ người lớn tuổi trở nên vui vẻ lạc quan hơn, góp phần kéo dài tuổi thọ, giảm thiểu tác động của bệnh tật tuổi già, cùng với đó ngày càng tăng chất lượng cuộc sống.
5. Hài hoà với tự nhiên
Khi thiết kế phong cảnh sân vườn cho tất cả những người già, gia đình nên chú ý tới sự bằng phẳng, không để chỗ cao chỗ thấp, tránh vấp ngã. Nên trải thảm cỏ nhân tạo, vừa đẹp mắt vừa tạo cảm giác nhẹ nhàng dễ di chuyển. Hoặc có thể ốp đá chống trơn, vừa thích hợp với không gian ngoài trời, vừa bảo đảm an toàn cho việc đi lại của người già.
Với các gia đình không có sân vườn, chủ nhà có thể thiết kế riêng 1 không gian cây cảnh ngay tại ban công để các cụ được hưởng niềm vui ở trong nhà như chăm cây, nuôi chim thú.
Những kinh nghiệm khi thiết kế nhà ở cho người cao tuổi
Yếu tố cách âm
Yêu cầu căn bản nhất lúc thiết kế phòng ngủ dành cho người cao tuổi đó là vị trí cửa, cửa sổ và tường cần phải được cách âm tốt bằng các nguyên liệu như: bông thủy tinh, tấm thạch cao, xốp PE… Bởi người đứng tuổi thường rất khó ngủ, thỉnh thoảng chỉ cần 1 âm thanh nhỏ cũng có thể khiến họ thức giấc, tác động không tốt tới sức khỏe thể chất.
Yếu tố ánh sáng
Người đứng tuổi thị lực sụt giảm đáng kể, do đó cần ánh sáng tự nhiên vừa đủ, không cần thiết quá gắt cũng không cần thiết quá tối, có thể vừa đủ chiếu sáng và tránh các bệnh khởi phát như suy giảm thị lực, thoái hóa xương… Phòng thiếu ánh sáng có cảm giác tối tăm, bức bối dễ làm người già cảm thấy cô đơn, trầm cảm gây nhiều yếu tố bất lợi về sức khỏe thể chất.
Hướng phòng ngủ
Phòng ngủ dành cho người đứng tuổi nên quay về phía Nam là tốt nhất, bên cạnh đó cũng có thể quay về phía Bắc. Hai hướng còn lại là Hướng Đông và hướng Tây do ngày hè oi bức nên không phù hợp lắm. Không những thế, phòng ngủ cho những người đứng tuổi cũng cần phải có công dụng thông gió tốt nhưng tránh để gió thổi trực tiếp vào phòng.
Bố trí nội thất, sàn nhà
Hầu hết người đứng tuổi đã hết linh hoạt như người trẻ nên lúc chọn lựa đồ dùng cần hạn chế các loại vật phẩm có nhiều góc cạnh, sắc và nhọn. Không những thế, việc lắp ráp tủ quần áo cao quá đầu hoặc ngăn kéo thấp dưới đầu gối đều không phù hợp. Nếu có thể, hãy đặt một bộ ghế dựa bằng nệm cao su thiên nhiên trong phòng để cụ già có thể ngồi thư giãn, đọc sách, xem thêm…
Một vấn đề cần chú ý nữa là nền nhà phòng ngủ dành cho những người cao tuổi tuyệt đối không dùng những loại gạch men trơn bóng, hoặc các vật liệu dễ khiến họ té.
Yếu tố màu sắc
Về việc trang trí và thiết kế màu sắc phòng ngủ cho tất cả những người đứng tuổi, bạn nên lựa chọn những màu đơn giản, ôn hòa và tuyệt đối tránh dùng các màu lòe loẹt, hình thù kỳ quặc bởi các màu sắc này sẽ gây nhức mắt và cảm giác chóng mặt cho người cao tuổi.
Lời kết
Trên đây là những kiến thức về cách thiết kế nhà ở cho người cao tuổi để bạn tham khảo. Nhằm giúp người lớn trong nhà sinh hoạt thuận tiện và an toàn hơn. Bạn có thể xem thêm các thiết kế khác tại website ankhoadesign.com.vn
